Art. 183c  Kodeksu Pracy stanowi, że pracownice/pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości.

Artykuł ten zawiera szeroką definicję wynagrodzenia, która ma zastosowanie wyłącznie do regulacji antydyskryminacyjnych i obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a także inne świadczenia związane z pracą, przyznawane zatrudnionym osobom  w formie pieniężnej lub innej formie niż pieniężna

Dlatego też w skład tak rozumianego wynagrodzenia wchodzą wszelkie gratyfikacje wypłacane pracownicom/pracownikom przez pracodawcę w zamian za wykonaną pracę oraz wszelkie inne świadczenia związane z pracą jak np.:

  • nagrody/ premie uznaniowe,
  • służbowy samochód, mieszkanie, telefon,
  • całodzienne wyżywienie,
  • ulgowe przejazdy,
  • zasiłki macierzyńskie wypłacane przez pracodawcę,
  • jednorazowe świadczenia pieniężne wypłacane w związku z przejściem na urlop macierzyński,
  • wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy,
  • wynagrodzenie za czas szkoleń związanych z pełnioną funkcją w samorządzie pracowników,
  • odszkodowania w związku z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
  • automatyczne przeszeregowanie do wyższej kategorii,
  • nieoprocentowane lub niskooprocentowane pożyczki i kredyty,
  • prywatna, opłacana przez pracodawcę opieka zdrowotna,
  • wczasy opłacane przez pracodawcę itp.

Czym jest praca jednakowej wartości?
Z pracą jednakowej wartości mamy do czynienia, gdy:

  1. zatrudnione osoby posiadają porównywalne kwalifikacje zawodowe potrzebne do wykonywania powierzonej pracy. Mowa tutaj zarazem  o kwalifikacjach potwierdzonych dokumentami, jak  i doświadczeniu zawodowym (ukończona szkoła, kursy, szkolenia, długoletni staż pracy w danej branży)
  2. praca wymaga od zatrudnionych osób porównywalnej odpowiedzialność (np. odnośnie liczby osób podwładnych, którymi zarządza)
  3. praca wymaga od pracownic/pracowników porównywalnego wysiłku (może to być zarówno wysiłek psychiczny jak i fizyczny).

UWAGA!
Zarzut nierównego wynagradzania można postawić tylko wówczas, gdy nieuprawniona różnica w wynagradzaniu jest związana z cechą prawnie chronioną np. płcią, niepełnosprawnością, stanem cywilnym czy faktem korzystania z uprawnień związanych z rodzicielstwem.

 

ORZECZNICTWO:

Niejasny system wynagradzania w przedsiębiorstwie, w postępowaniu sądowym przemawia na niekorzyść pracodawcy – Wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, z dnia 17 październik 1989 r., w sprawie Handels-og Kontorfunktionaerernes Forbund I Danmark v Dansk Arbejdsgiverforening, w imieniu Danfoss, C-109/88 – Nieprzejrzystość systemu wynagradzania, nie pozwalająca na zidentyfikowanie kryteriów, jakimi pracodawca się posłużył ustalając wysokość wynagrodzenia, powoduje przerzucenie ciężaru udowodnienia braku dyskryminacji na pracodawcę. Osoba, która doświadcza dyskryminacji w tym obszarze musi jedynie wykazać, że jej przeciętne wynagrodzenie jest niższe niż pracowników płci przeciwnej.

__________________
Pracownica/pracownik z wieloletnim stażem oraz osoba nowo zatrudniona powinny zarabiać́ tyle samo, jeżeli mają te same kwalifikacje i kompetencje zawodowe. Pracodawcy, którzy chcąc pozyskać́ nowe osoby  oferują im wyższą pensję, powinni odpowiednio podwyższyć wynagrodzenie dotychczas zatrudnionym osobom
– Wyrok SN z dnia 22 lutego 2007 r., Sygn. akt I PK 242/06

____________________

Zakaz nadużywania przez pracodawców tzw. klauzul poufności czy “tajności” wynagrodzeń pracowniczych do innych celów niż ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa, której ujawnienie może zagrozić istotnym interesom firmy, np. jej konkurencyjnościWyrok SN z dnia 26 maja 2011 r., Sygn. akt II PK 304/10

[przyp. aut.]: Pracodawca, który zobowiązuje pracownice/pracowników do zachowania tajemnicy na temat ich własnych zarobków w relacjach międzypracowniczych narusza zasadę równego traktowania w miejscu pracy. Zdecydowanie będzie działać to na niekorzyść pracodawcy, w sytuacji wpłynięcia do sądu pracy sprawy o dyskryminację w obszarze wynagrodzenia.

____________________
Pracownica/pracownik z wieloletnim stażem oraz osoba nowo zatrudniona powinny zarabiać́ tyle samo, jeżeli mają te same kwalifikacje i kompetencje zawodowe. Pracodawcy, którzy chcąc pozyskać́ nowe osoby  oferują im wyższą pensję, powinni odpowiednio podwyższyć wynagrodzenie dotychczas zatrudnionym osobom – Wyrok SN z dnia 22 lutego 2007 r., Sygn. akt I PK 242/06

____________________
Nagrody są częścią wynagrodzenia i w świetle przepisów dot. zakazu dyskryminacji – Wyrok SN z dnia 21 stycznia 2011 r., Sygn. akt II PK 169/10 – Do nagrody (art. 105 Kodeksu pracy), jako świadczenia przyznawanego pracownicy/pracownikowi na podstawie uznania pracodawcy mają zastosowanie reguły jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości. Pracownik, któremu nagrody nie przyznano, może jej skutecznie dochodzić, jeżeli wykaże naruszenie przez pracodawcę zasad równego traktowania w zatrudnieniu.


zobacz też na czym polega luka płacowa, czyli różnica w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn >>

zobacz też statystyki dotyczące nierówności płacowych >>