Dyskryminacja ze względu na płeć na polskim rynku pracy dotyczy przede wszystkim kobiet. Nie oznacza to jednak, że zjawisko to jest normą u każdego pracodawcy i że wyłącznie kobiety doświadczają nierównego traktowania. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni bardzo często doświadczają odmiennego traktowania w tych samych lub podobnych sytuacjach i  ma ono wpływ na przebieg ich kariery zawodowej.

W przypadku kobiet dyskryminacja dotyczy przede wszystkim niższego wynagrodzenia, pomijania przy awansach na wyższe stanowiska oraz kierowania się stereotypami na etapie rekrutacji.

Inaczej wyglądają zachowania dyskryminujące wobec mężczyzn. Duża dysproporcja w zarobkach, czy też w ogóle brak aktywności zawodowej ze strony kobiety w wielu polskich rodzinach, prowadzą do całkowitego uzależnienia dobrostanu rodziny od efektów pracy mężczyzny. Mężczyźni częściej są zatem aktywni zawodowo, pracują także w większym wymiarze czasu. Wpływa to pozytywnie na przebieg ich kariery zawodowej, pozycję w firmie czy wysokość zarobków. Jest jednak jeszcze druga strona medalu – brak bliskich relacji z rodziną, przepracowanie i przemęczenie, wypalenie zawodowe, chroniczny stres czy kłopoty zdrowotne. Mężczyźni często zwracają uwagę, że odczuwają presję ze strony pracodawców, niejednokrotnie nawet w formie szantażu. Mają bowiem świadomość, że będąc głównym – a czasami jedynym – źródłem dochodu w rodzinie, nie mogą sobie pozwolić na niespełnianie oczekiwań pracodawcy.

Dyskryminację na rynku pracy rozpoznaje zdecydowana większość Polaków. Nadal jednak znacząca część nie uznaje za dyskryminację takich przypadków gorszego traktowania ze względu na płeć, jak:

  • nieawansowanie młodej matki wyłącznie ze względu na jej potencjalne nieobecności związane z opieką nad dzieckiem (26% nie dostrzega/nie wie),
  • brak zgody na udzielenie urlopu ojcowskiego  (33% nie dostrzega/nie wie).

 

Na rynku pracy możemy zidentyfikować następujące, główne nierówności ze względu na płeć:

  • nierówny dostęp do zatrudnienia – niższe wskaźniki aktywności zawodowej dla kobiet, osób z niepełnosprawnością, osób w wieku 45+, osób z mniejszości narodowych i etnicznych;
  • dyskryminacja ze względu na różne przesłanki w trakcie nawiązywania i rozwiązywania stosunku pracy, proponowania awansu, szkoleń podnoszących kwalifikacje zawodowe, a także warunków zatrudnienia (w tym brak jednakowej płacy za tę samą pracę oraz pracę o jednakowej wartości – kobiety zarabiają średnio o ok. 20% mniej niż mężczyźni za tę samą pracę);
  • nieopłacana praca kobiet – praca na rzecz gospodarstwa domowego i rodziny, wynikająca ze społecznego kontraktu płci, jako czynnik ograniczający udział kobiet na rynku pracy;
  • segregacja pozioma i pionowa rynku pracy;
  • nierówny wiek emerytalny kobiet i mężczyzn;
  • niewystarczająca liczba miejsc w żłobkach i przedszkolach, wpływająca ograniczająco na obecność kobiet na rynku pracy.